Japonya'da Doğum İzni Alan İlk Kadın Belediye Başkanı Tartışma Yarattı

Japonya'nın batısındaki küçük bir kasabanın belediye başkanı doğum iznine ayrılacağını açıkladığında, bazı kişilerin kaşlarını çatmasını bekliyordu. Ancak tepki, Shoko Kawata'nın tahmin ettiğinden çok daha fazla oldu ve kutuplaşmaya yol açtı. 35 yaşındaki belediye başkanı, doğum oranlarını artırmakta zorlanan Japonya'da, seçilmiş yetkililerin doğum izni alıp almaması gerektiği konusunda ülke çapındaki tartışmanın ortasına düştü.Kawata BBC'ye verdiği demeçte, "Tepkinin bu kadar büyük olması beni çok şaşırttı" dedi.Yawata kasabası, Kyoto'nun güneyinde, tapınakları ve kiraz ağaçlarıyla ünlü bir yer.Şu anda yerel düzeyde seçilmiş yetkililerin bebek sahibi olduklarında izin almalarına dair yasal bir çerçeve bulunmadığından, Kawata resmi olarak doğum izni almayacak. Bunun yerine, solundaki Shigeto Nose'u geçici olarak görevini üstlenmesi için görevlendirdi.Mayıs ayında düzenlediği basın toplantısında planlarını açıklayan belediye başkanı, Eylül ortasında beklediği doğumdan iki ay önce ve iki ay sonra izin alacağını söylemişti. Böylece Japonya tarihinde doğum izni alan ilk belediye başkanı olarak tarihe geçecek.Ortalama yaşın 39 olduğu iş yerindeki herkesin kendisini desteklediğini söylüyor.Ancak bu durum kamuoyunda aynı şekilde karşılanmadı; binlerce X gönderisinde ve çeşitli YouTube videolarında farklı görüşler dile getirildi.Kimileri bebek sahibi olmanın zor olduğunu ve Kawata'nın elinden gelenin en iyisini yaptığını söylüyor. Bir başkası ise Japon toplumunun hamileliği göz önünde bulunduran sistemler tasarlamada başarısız olduğunu iddia ediyor.Bir başkası ise Kawata'nın ailesini ön planda tutarak ve diğer kadınların siyasete girmesini kolaylaştırarak harika bir örnek teşkil ettiğini söylüyor.Ancak bu tutumu eleştirenler, kamu görevlerinden uzaklaşmanın "sorumsuzluk" olduğunu ve hamile kalmak istiyorsa "göreve başlamadan önce yapması gerektiğini" savunanlar da var.Bazıları, uzun süreli izin almak isteyen üst düzey yetkililerin "istifa etmesi gerektiğini" söylüyor. Diğerleri ise doğum izni süresince maaşların kesilmesi gerektiğinde ısrar ediyor.Kawata eleştirileri önemsemediğini belirterek, işinden keyif aldığını ve artık çocuk sahibi olup aile kurmanın zamanı geldiğine inandığını söylüyor."Eğer politikacıların doğum izni almasını eleştirirsek, bu fiilen 20'li yaşlardan 40'lı yaşlara kadar olan, hamile kalabilecek tüm kadınları kamu görevinden dışlamak anlamına gelir."Hiroşima vilayetindeki Akitakata şehrinin eski belediye başkanı Shinji Ishimaru, asıl sorunun doğum izni sırasında görevlerin nasıl yerine getirileceğinin belirlenmesi olduğuna inanıyor.YouTube kanalında yaptığı açıklamada, insanların annelik izninin iyi bir şey olduğu konusunda hemfikir olduğunu, ancak bu olayın belediye çalışmalarını aksatmayacak bir çözüm bulmak için yapıcı bir tartışma başlatmasını istediğini belirtiyor.Kawata, 33 yaşında Japonya'nın en genç kadın belediye başkanı oldu. Kyoto Üniversitesi ekonomi bölümünden mezun olduktan sonra yerel yönetim ve siyasette kariyer yaptı. Resmi profil sayfasına göre, çay seremonilerinden, kimono giymekten ve türbeleri ziyaret etmekten hoşlanıyor.Ve o, son derece erkek egemen bir siyasi ortamda basamakları tırmanarak yükseldi. Geçen yılın verilerine göre, Japonya'daki 1.720 belediye başkanının sadece yaklaşık %4'ü kadın.Ülke ilk kadın başbakanına kavuşmuş olsa da, hükümet kadınların siyasete daha fazla katılımını teşvik etmek için yeterince çaba göstermediği gerekçesiyle düzenli olarak eleştiriliyor.Bazıları, erkek egemen kabinenin ve İkinci Dünya Savaşı sonrası tarihinin büyük bölümünde Japonya'yı yöneten iktidardaki Liberal Demokrat Parti'nin (LDP) sorunun bir parçası olduğunu söylüyor.Temmuz 2025'te yayınlanan bir Kabine Ofisi araştırması, kadınların siyasete girmesini engelleyen nedenler arasında hamilelik, siyasetin erkek işi olduğu varsayımı ve taciz konularını sıraladı.Japonya, dünyanın dördüncü büyük ekonomisi olmasına rağmen, cinsiyet eşitsizliği endeksinde sürekli olarak düşük sıralarda yer alıyor. Dünya Ekonomik Forumu'nun Haziran 2025'te yayımladığı son raporda Japonya, 146 ülke arasında 118. sırada yer aldı. Cinsiyet eşitliği konusunda G7 ülkeleri arasında en kötü performans gösteren ülke konumunda.Yasal olarak zorunlu olan ve izin süresi ile kısmi gelir tazminatını garanti eden annelik ve babalık izinleri olmasına rağmen, herkes bu izinlerden yararlanmıyor.Kadınlar doğumdan önce altı hafta ve doğumdan sonra sekiz hafta izin alabiliyor. Babalar ise çocuğun doğumundan sonraki sekiz hafta içinde dört haftaya kadar esnek ücretli izin hakkına sahip.Her iki ebeveyn de çocuk bir yaşına gelene kadar çocuk bakım iznine hak kazanıyor; bu süre zarfında, uygun çalışanlar ilk 180 gün boyunca ücretlerinin %67'sini, daha sonra ise %50'sini alıyor. Nisan 2025'ten itibaren, her iki ebeveyn de izin alırsa, bazı ebeveynler ilk 28 gün için daha fazla destek alabiliyor.Belediye Başkan Yardımcısı Shigeto Nose, "Bence birçok insan, bir kadının belediye başkanlığı görevini yaparken doğum yapması gibi durumların pratikte nasıl ele alınabileceğini görmek için izliyor" diyor.62 yaşındaki iki çocuk babası, Kawata'nın yokluğunda tüm belediye başkanlığı yetkilerini kullanacak ve haftada bir kez uzaktan bağlantı yoluyla onunla önemli konuları görüşecek.Kendisi hiç ebeveynlik izni almamış olan ve çocuk bakımının neredeyse tamamını eşine bırakan Nose, "Eve geldiğimde yorgun oluyordum. Bebek gece ağlasa bile, onu eşime bırakıyordum. Şimdi geriye baktığımda, bunun üzerinde gerçekten düşünmem gereken bir şey olduğunu hissediyorum" diyor.Şimdi ise damadı, kızının ikinci çocuğuna bakmasına yardımcı olmak için altı aylığına işinden izin almış. "Bunu görmek beni mutlu ediyor. Zamanlar gerçekten değişti ve onların böyle birlikte çalıştığını görmek harika."Kawata, kendisine yöneltilen eleştirilerin bir kısmının, kamu görevi gibi belirli pozisyonlarda bulunan kişilerin özel hayatlarını terk edip kendilerini tamamen halka adamaları gerektiğine dair güçlü inançtan kaynaklandığını söylüyor.Hamileliğiyle ilgili bu ilgiye çocuğunun ne düşüneceği sorulduğunda, "Umarım bugünkü duruma gerçekten şaşırır" diyor."Bence kadınların hem çalışıp hem de aile kurmasının çok yaygın olduğu, yani bu iki durum arasında seçim yapmak zorunda kalmadığı bir toplum yaratmamız gerekiyor."Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. .